Ethyleenglycol wordt gebruikt als oplosmiddel maar is het meest bekend als "anti-vries". De resorptie is snel, de piekconcentratie valt twee uur na inname. Het wordt door alcoholdehydrogenase geoxideerd tot glycoaldehyde deze stof wordt weer omgezet tot glycolzuur, glyoxilzuur en oxaalzuur. Ongeveer 20% wordt onveranderd uitgescheiden in de urine. De halfwaardetijd bedraagt 3 tot 8 uur. Alcoholdehydrogenase heeft een hogere affiniteit voor ethanol dan ethyleenglycol. Ethanol verlengt daarom de halfwaardetijd van ethyleenglycol tot ongeveer 17 uur. Glycolzuur veroorzaakt metabole acidose en interstitiele nierafwijkingen. Glyoxilzuur is meer toxisch maar wordt snel omgezet tot oxaalzuur, dit kan precipiteren in vele organen in hypocalciaemie veroorzaken.
Een kleine hoeveelheid (0,1 ml/kg) kan resulteren in een potentieel toxische bloedspiegel van 3 mmol/l. De effecten worden merkbaar na 30 minuten: misselijkheid, braken, dronkenmansspraak, ataxie, nystagmus en lethargie. Een zoete ademlucht kan opgemerkt worden. Coma, insulten, ademhalingsdepressie, collaps en dood kunnen optreden. De effecten van de metabolieten zijn 4 tot 12 uur na inname merkbaar. Patienten lijken dan eerder ziek dan geintoxiceerd. Verschijnselen zijn: tachypneu, hypotensie, agitatie, confusie, lethargie, coma en insulten. Hypocalciaemie wordt gezien in 30% , leucocytosis bij een meerderheid. In ernstige gevallen ARDS, cyanose, longoedeem en cardiomegalie. In het lab : metabole acidose met toegenomen anion gap en crystallurie (oxalaat) , aanvankelijk is de serum osmolaliteit hoog. ATN kan volgen.Tekenen van alcohol intoxicatie treden op bij spiegels van 8-16 mmol/l.
Combinatie van antivries, CZS-depressie en grote anion gap met toegenomen serum osmolaliteit. Spiegels van ethyleenglycol en glycolzuur kunnen gemeten worden. Oxalaat kristallen in de urine ondersteunen de diagnose.
maagspoelen en geactiveerde kool achterlaten. Insulten: zie methanol intoxicatie. Hypocalciaemie corrigeren . Gebruik bicarbonaat om de metabole acidose te compenseren. Indicatie voor ethanol infusie zijn: verdenking op ethyleenglycol intoxicatie, concentratie hoger dan 3 mmol/l, metabole acidose onafhankelijk van de ethyleenglycol concentratie. Een serum concentratie van minstens 20 mmol/l is vereist is om alcoholdehydrogenase te remmen. Oplaaddosis en onderhoudsdosis: zie methanol intoxicatie. Dialyse indien de conventionele behandeling faalt, bij spiegels boven de 8 mmol/l en nierinsufficientie.
WMO 2-2000