Definitie:
- serum Na concentratie >145 mmol/l
- veranderd bewustzijn
- zwakte
- prikkelbaarheid
- insulten
- coma
-
Door dehydratie van hersencellen kunnen focale intracerebrale- en subarachnoïdale
bloedingen optreden.
- 1. Te weinig inname van vocht.
- 2. Waterverlies:
- A: niet meetbaar water verlies t.g.v. zweten,
brandwonden, ademhaling.
- B: renaal water verlies: centrale of nefrogene
diabetes insipidus, osmotische diurese t.g.v. hyperglycaemie of eiwitrijke
voeding.
- C: gastrointestinaal waterverlies.
- D: hypothalame stoornissen: verminderd dorstgevoel,
mineralocorticoidexces, essentiële hypernatriaemie.
- E: waterverplaatsing naar intracellulair t.g.v.
insulten, zware inspanning, of rhabdomyolysis.
-
A: t.g.v. toediening van hypertoon NaCl of NaHCO3.
-
B: excessieve inname van zout.
- serum electrolyten
- nierfunctie
- HCO3
- glucose
- urine Na,
K en osmolaliteit
- Bij verdenking diabetes insipidus dorstproef (zie Rose).
- Te snelle correctie van hypernatriaemie kan hersenoedeem
teweeg brengen. De correctiesnelheid mag niet meer dan 0,5 mmol/l/uur of 12
mmol/l/dag bedragen.
- Het water tekort kan globaal alsvolgt berekend worden:
- Watertekort bij vrouwen = 0,4 x lichaamsgewicht x
(serum
Na/140 -1) liter
- Watertekort bij mannen = 0,5 x lichaamsgewicht x (serum Na/140
-1) liter
- Start bij een hypotensieve patiënt altijd eerst met NaCl
0,9% (hypotoon t.o.v. het plasma) tot de bloedruk weer op peil is.
-
Bij een goede bloedruk kan vrij water worden toegediend per infuus (glucose 5%
oplossing) of per os.
-
De veilige hoeveelheid vrij water die maximaal per 24 uur toegediend kan worden
bedraagt:
- (Water tekort x 12)/(serum Na - 140) + 0,5 l (insensible
loss) + urine vrij waterverlies.
- Het urine vrij waterverlies = {1- (urine Na + K)/(serum Na
+ K)} x urine productie.
- Bovenstaande berekeningen zijn slechts tentatief,
controleer daarom het serum Na in het begin à 3 uur.
-
Behandel daarnaast de onderliggende oorzaak van de hypernatriaemie.
FCL 1-2000, opnieuw geaacordeerd 11-2011